«درباره سمینار ژنتیک: حقوق، اخلاق، روانشناسی»
در سال های اخیر تحولات و پیشرفت های قابل توجهی در علم ژنتیک پدیدار شده است. از این
پیشرفت ها می توان به شناسایی و تهیه نقشه ژنتیک موجودات مختلف از جمله انسان، شبیه
سازی، شناسایی علل ژنتیک بیماریها و تشخیض بیماریها بر اساس اطلاعات ژنتیک اشاره
کرد. هریک از این پیشرفت ها و دستاوردهای نوین در شاخه های مختلف علم ژنتیک، به همراه
خود مسائل و پرسش هایی را نیز در عرصه های مختلف اخلاق، حقوق و روانشناسی طرح کرده
است.
از منظر حقوقی، در خصوص یافته های علم ژنتیک مناقشه ها و مسائلی مطرح شده است. به طور
کلی، جمع آوری، پردازش، استفاده و ذخیره سازی داده های ژنتیك انسانی خطرات بالقوه ای
برای رعایت و اعمال حقوق، آزادی های اساسی، احترام به شأن انسانی و روابط قراردادی
شهروندان دارد که این امر مستلزم بازنگری قوانین و تدوین قوانین جدید برای نظارت بر
این فرایند است. همچنین، دستاوردهای علم ژنتیک به طور گسترده مباحث جرمشناسی را تحت
تأثیر قرار داده و موجب طرح دیدگاه های نوین در این حوزه شده است.
در حوزه اخلاق پیشرفت علم ژنتیک به ویژه در زمینه ژنوم انسانی و امکان استفاده نادرست
از این دانش، موجب طرح پرسش ها و نگرانی های اخلاقی متعدد شده است. ازجمله اینکه یافته
های علم ژنتیک می تواند مورد سوءاستفاده کارفرمایان و بیمه گران قرار گیرد و اصول اخلاقی
چون احترام به خودمختاری فرد، برابری و عدم تبعیض را خدشه-دار کند. همچنین، به كارگیرى
گسترده ژن درمانى، مىتواند به فرو نشاندن خصیصه هاى اجتماعى، مانند خصیصه هاى رفتارى
یا فیزیكى نامطبوع و تجدید فعالیت اصلاح نژاد و استفاده از آن، به منظور ارتقاى نژاد
انسانى منجر شود.
در زمینه روانشناختی نیز یافته های علم ژنتیک با توجه به تأثیر ژن ها در رفتار، بر
تربیت و برنامه های تربیتی آثاری قابل توجه دارد که در ژنتیک رفتاری مورد بررسی قرار
می گیرد. این تأثیر هم در حوزه نظری و هم در حوزه روانشناسی به خوبی آشکار است. در
این حوزه ها مسائلی متعدد قابل طرح است.
به نظر می رسد پیشرفت فناوری های ژنتیک غیرقابل اجتناب است ولی باید برای کنترل و سازماندهی
موجه و اخلاقی آثار اجتماعی این پیشرفت ها تلاش کرد. در چارچوب این تلاش ها، پژوهشگاه
ابن سینا در نظر دارد سمینار «ژنتیک: حقوق، اخلاق و روانشناسی» را برای بررسی ابعاد
یافته های علم ژنتیک برگزار نماید. در این سمینار، افزون بر بررسی شاخه های مختلف علم
ژنتیک و تبادل اطلاعات در خصوص یافته های نوین در این عرصه، جنبه های حقوقی، اخلاقی
و روانشناختی علم ژنتیک مورد بحث و تبادل نظر قرار می گیرد و آخرین نظریه ها، یافته
ها و راهکارها در این خصوص ارائه می شود.
اهداف سمینار:
|
1.
|
بررسی جنبه های حقوقی استفاده از اطلاعات ژنتیک در انسان، حیوان و گیاه
|
|
2.
|
بررسی جنبه های اخلاقی استفاده از تکنیک های ژنتیک در درمان و دستکاری ویژگی های فیزیکی
در انسان و شبیه سازی در حیوان و گیاه
|
|
3.
|
بررسی جنبه های روان شناسی با توجه به نقش ژنتیک در شکل گیری شخصیت و رفتار در انسان
|
|
4.
|
بررسی ابعاد مختلف علوم نوین ژنتیک و کاربرد های آن در جامعه انسانی
|
نتایج مورد انتظار سمینار:
|
1.
|
ایجاد زمینه ای برای ارتباط متخصصان حوزه های مختلف معرفتی برای بررسی میان رشته ایِ
علم ژنتیک
|
|
2.
|
افزایش آگاهی کارشناسان و متخصصان ژنتیک در مورد ابعاد انسانی و زیستی فعالیت های ژنتیک
|
|
3.
|
افزایش آگاهی و جلب توجه دانشجویان و متخصصان علوم انسانی در مورد تأثیرهای گسترده
ی فعالیت های زیستی و ژنتیک
|
|
4.
|
سنجش دیدگاه های موجود و ارائه ی دیدگاه ها و راهکارهایی در زمینه ی حل چالش های پیشرفت
های ژنتیک برای انسان، حیوان و گیاه
|